Skip to main content

Creating a better India which provides basic health, Education and Empowerment to every child

स्वदेशी बनावटीच्या कंदिलांचा बाजारात झगमगाट

|| नीलेश अडसूळ/ पूनम सकपाळ

चिनी कंदिलांऐवजी बांबू, पुठ्ठे, कापडी कंदिलांकडे कल

मुंबई/नवी मुंबई : करोना प्रादुर्भावापासून चिनी मालावर आलेले निर्बंध आणि चिनी वस्तूंबाबत एकंदर जनतेत निर्माण झालेला रोष यांचा परिणाम दिवाळीतील आकाशकंदिलांच्या बाजारात स्पष्ट दिसून येत आहे. यंदा महानगरांतील बाजारांत भारतीय बनावटीचे बांबू, कागद, कार्डबोर्ड, फायबर जाळी, कापड यांच्या वापरातून बनवलेले पारंपरिक कंदील मोठ्या प्रमाणात दिसत आहेत. बाजारातील चिनी कंदिलांचे प्रमाण पाच टक्क्यांहून कमी असून तोही गेल्या वर्षी शिल्लक राहिलेला माल असल्याचे विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे.

दारावरील, गॅलरीत प्रकाशमान होणाऱ्या आकाशकंदिलांमुळे दिवाळीचा झगमगाट अधिक वाढतो. पूर्वी दिवाळीच्या तोंडावर घरोघरी बांबूच्या काड्या किंवा कागद यांच्या मदतीने कंदील घडवले जात. मात्र, ही परंपरा मागे पडली असून त्या कंदिलांची जागा बाजारातून खरेदी करून आणलेल्या कंदिलांनी घेतली आहे. यातही प्लास्टिकपासून बनवलेले विविधरंगी, आकारांतील चिनी बनावटीच्या कंदिलांना अधिक पसंती मिळते. गतवर्षी करोनाचे सावट असले तरी, आकाशकंदिलांची मागणी फारशी घटली नव्हती. परंतु, त्या काळात चिनी मालाविरोधात झालेल्या प्रसाराचे परिणाम यंदाच्या दिवाळीत प्रकर्षाने दिसत आहेत.

 यंदा बाजारात स्थानिक कारागिरांनी बनवलेल्या कंदिलांची अधिक रेलचेल दिसून येत आहे. त्यात बांबू, पुठ्ठे, रंगीत कागद, कापड यांच्या मदतीने बनवलेल्या पर्यावरणस्नेही कंदिलांचे प्रमाण जास्त आहे. यंदा कोल्हापूरहून आवक झालेले आकाशकंदील ग्राहकांचे लक्ष वेधून घेत आहेत. फायबर जाळीवर कापडी पट्ट्या (लेस), विविधरंगी टिकल्या यांच्या साह्याने नक्षीकाम करून घडवलेले हे कंदील साडेपाचशे रुपयांपासून बाराशे रुपयांपर्यंत किमतीला उपलब्ध आहेत. कापडावर विणकाम करून त्याला पुठ्ठ्याच्या साह्याने आकार देऊन घडवलेले आकर्षक कंदील अडीचशे ते ६५० रुपयांना उपलब्ध आहेत. पारंपरिक लाकडी फ्रेमपासून बनवलेले कंदील ९०० ते ११०० रुपयांना उपलब्ध आहेत. कागदापासून बनवलेले कंदील चारशे ते सहाशे रुपयांना मिळत आहेत. प्लास्टिकच्या कंदिलांचे पर्यायही उपलब्ध आहेत. मात्र, ग्राहक पर्यावरणस्नेही कंदिलांना अधिक पसंती देत असल्याचे विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे.

किमतीत अंशत: वाढ

स्वदेशी बनावटीचे हे कंदील चिनी कंदिलांच्या तुलनेत महाग आहेत. तसेच कंदिलाच्या सरासरी दरांतही ४० ते ६० रुपयांची वाढ झाली आहे, अशी माहिती वाशी एपीएमसी बाजारातील रवी कानावत या दुकानदाराने दिली. गतवर्षी कंदिलांच्या मागणीत घट झाली असली तरी गेल्या काही दिवसांत कंदील खरेदीसाठी गर्दी होऊ लागल्याचे अनिल गुलाल या विक्रेत्याने सांगितले.

विक्रमगडचे कंदील अमेरिकेत

पालघर ह्यिलातील विक्रमगड तालुक्यातील टेटावली भुरकुडपाडा गावातील महिला बचत गटाने बांबूच्या स्ह्याने घडवलेल्या आकाशकंदिलांना अमेरिकेसह अन्य देशांतील बाजारांतून मागणी येत आहे. ‘केशवसृष्टी’ या संस्थेमार्फत या महिलांना प्रशिक्षण देण्यात आले असून गेल्या दोन वर्षांपासून त्या शेतीची कामे सांभाळून दिवाळीपूर्वी कंदील घडवण्याचे काम करतात. साधारण ३०० ते ८०० रुपये किमतीला उपलब्ध असलेले हे कंदील मुंबई, ठाण्याच्या बाजारांतही उपलब्ध आहेत. यंदा यातील दोनशे कंदील अमेरिकेतही पाठवण्यात आल्याचे गावाचे उपसरपंच पांडुरंग भुरकुड यांनी सांगितले.

कंदिलांवरही ‘जरतारीचा मोर नाचरा’

मुंबईतील संदेश गावकर या तरुणाने इरकली साडीचा वापर करून कंदील घडवले आहेत. या वर्षी दीड हजारहून अधिक कंदील घडवल्याचे संदेश सांगतो. ‘समाजमाध्यमांच्या माध्यमातून आम्ही लोकांपर्यंत पोहोचत आहोत. घरगुतीच नाही तर कॉर्पोरेट कंपन्यांकडूनही मागणी येत आहे. कला आणि परंपरा यांचा मेळ साधून व्यवसाय करताना समाधान मिळते,’ असे तो म्हणाला. अभिषेक साटम यांनीही पैठणीचा वापर करून आकर्षक नक्षीकाम केलेले कंदील घडवले आहेत. गेल्या पाच वर्षांपासून हे कंदील घडवत असून यंदा त्यांना विशेष मागणी असल्याचे ते म्हणाले. उत्सवी लहाने यांनी ‘गोधडी’ कंदील ही संकल्पना साकारली असून गोधडीप्रमाणे कापड शिवून त्याद्वारे कंदील घडवण्यात आले आहेत. समाजमाध्यमांवरून या कंदिलांची विक्री होत असून परदेशातूनही त्याला चांगली मागणी असल्याचे त्यांनी सांगितले.

The post स्वदेशी बनावटीच्या कंदिलांचा बाजारात झगमगाट appeared first on Loksatta.



from मुंबई – Loksatta https://ift.tt/3pJj9tB
Labels:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

BPNL Recruitment 2022: पशुसंवर्धन विभागात दहावी उत्तीर्णांना नोकरीची संधी

BPNL : भारताच्या पशुपालन निगम लिमिटेडमध्ये (Animal Husbandry Corporation of India Limited, BPNL) विविध पदांची भरती केली जाणार आहे. यासाठी अधिकृत वेबसाइटवर नोटिफिकेशन प्रसिद्ध करण्यात आले असून पदासाठी लागणारी शैक्षणिक अर्हता, वयोमर्यादा, अनुभव, अर्जाची शेवटची तारीख यांचा सविस्तर तपशील देण्यात आला आहे. यासाठी ऑनलाइन माध्यमातून अर्ज मागविण्यात आले आहेत. पशुपालन निगम लिमिटेडमध्ये ट्रेनिंग कंट्रोल ऑफिसर (Training Control Officer), ट्रेनिंग कंट्रोल इंचार्ज (Training Control Incharge),ट्रेनिंग कोऑर्डिनेटर (Training Coordinator), ट्रेनिंग असिस्टंटची (Training Assistant) अनेक पदे भरली जाणार आहेत. बीपीएनएल भरती २०२२ () साठी अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन अर्ज भरता येणार आहे. अर्ज करण्याची शेवटची तारीख अगदी जवळ आली आहे. बीपीएनएल भरती २०२२ अंतर्गत एकूण ७८७५ रिक्त जागा भरण्यात येणार आहेत. पशुपालन निगम लिमिटेड ऑफ इंडियाने जाहीर केलेल्या भरतीच्या जाहिरातीनुसार, २१ ते ४५ वर्षे वयोगटातील उमेदवार या भरतीसाठी अर्ज करू शकतात. रिक्त जागांचा तपशील ट्रेनिंग कंट्रोल ऑफिसरच्या ७५ रिक्त जागा भरण्यात येणार असून यासाठ...
Post a Comment
Read more

UPSC ESE पूर्व परीक्षेची तारीख जाहीर, जाणून घ्या तपशील

ESE pre-exam 2022: केंद्रीय लोकसेवा आयोगाने (UPSC) यूपीएससी इंजिनीअरिंग सेवा परीक्षा (ESE) २०२२ ची तारीख जाहीर केली आहे. आयोगातर्फे अधिकृत वेबसाइट upsc.gov.in वर तारीख जाहीर करण्यात आली आहे. या परीक्षेची तयारी करणारे उमेदवार वेबसाइटवर वेळापत्रक तपासू आणि डाउनलोड करू शकतात. यूपीएससीने जाहीर केलेल्या वेळापत्रकानुसार, ईएसई पूर्व परीक्षा २० फेब्रुवारी २०२२ रोजी दोन शिफ्टमध्ये घेण्यात येतील. सकाळी १० ते दुपारी १२ आणि दुसऱ्या शिफ्टमध्ये दुपारी २ ते ४ वाजेपर्यंत ही परीक्षा होईल. परीक्षा सुरु होण्यापुर्वी १५ दिवसांच्या आत उमेदवारांना यूपीएससी इंजिनीअरिंग सेवा प्रवेशपत्र २०२२ डाउनलोड करता येईल. सर्व उमेदवारांना अधिकृत वेबसाइट तपासत राहण्याचा सल्ला दिला जातो. मुख्य परीक्षेची तारीख पूर्व परीक्षेनंतर जाहीर केली जाईल. पूर्व परीक्षा उत्तीर्ण झालेले उमेदवार मुख्य परीक्षेस बसण्यास पात्र असतील. इंजिनीअरिंग सेवा (प्राथमिक/फेज-I) परीक्षेत दोन वस्तुनिष्ठ प्रकारच्या (multiple choice) प्रश्नपत्रिका असतील. ही परीक्षा जास्तीत जास्त ५०० गुणांची असेल. (पेपर १ - २०० गुण आणि पेपर २- ३०० गुण). यूपीएससीतर्फे प्र...
Post a Comment
Read more

पांढरे विष- साखर - एकदा हा लेख आवर्जून वाचा

साखर ही उसाच्या रसावर रासायनिक प्रक्रिया करून बनविली जाते. प्रोटीन्स व खजिन द्रव्यांचा अभाव साखर ही उसाच्या रसावर रासायनिक प्रक्रिया करून बनविली जाते. प्रोटीन्स व खजिन द्रव्यांचा अभाव असूनही चवीने मधुर व दिसायला पांढरीशुभ्र असणारी साखर लहान बालकांपासून ते वयोवृद्धांपर्यंत सर्वानाच आवडते. आधुनिक काळात , तर प्रत्येक तयार पदार्थात साखरेचाच समावेश केलेला असतो. जाम , बिस्किट्स , चॉकलेटस् , केक , मिठाई अशा अनेक पदार्थात साखरेचा सढळपणे वापर केला जातो. साखर बनविण्याची प्रक्रिया   उसाचा रस हा पचनास अतिशय हलका असतो. या रसाला अटविले जाते व त्यात चुना घालून उकळल्याने त्यातील मळ काढून टाकता जातो. नंतर सतत आटवीत राहिल्यामुळे व अनेक रसायनिक पदार्थाचा वापर केल्यामुळे हाच उसाचा घट्ट रस पचण्यास कठीण होतो. सल्फर डायऑक्साईड वायू , फॉर्मालीन , रिफायिनग व ब्लिचिंग या सर्व रासायनिक प्रक्रियांतून घट्ट रस आटविला जाऊन , पांढरीशुभ्र दाणेदार साखर बनवली जाते. ही सर्व प्रक्रिया झाल्यानंतर साखर एक शुद्ध रासायनिक पदार्थ बनतो व अशी ही साखर वर्षांनुवर्षे टिकते. ती कधीही खराब होत नाही. कारण , रासायनिक...
1 comment
Read more

गिलोय एक संजीवनी - गिलोय से होने वाले शारीरिक फायदे

Harbayu wellness care Dr.Ravindra Nandedkar गिलोय चूर्ण गिलोय/गुळवेल ज्यूस      राष्ट्रपति पुरस्कार प्राप्त डॉ.रविंद्र नांदेडकर द्वारा संशोधित की गयी Diaba-T मैं इस्तेमाल की गई गिलोय/गूलेठी/गुलवेल के नाम भी जाना जाता है। आइये हम गिलोय से होने वाले शारीरिक फायदे की ओर देखें :-      गिलोय एक प्रकार की लता/बेल है, जिसके पत्ते पान के पत्ते की तरह होते है। यह इतनी अधिक गुणकारी होती है, कि इसका नाम अमृता रखा गया है। आयुर्वेद में गिलोय को बुखार की एक महान औषधि के रूप में माना गया है। गिलोय का रस पीने से शरीर में पाए जाने वाली विभिन्न प्रकार की बीमारियाँ दूर होने लगती हैं। गिलोय की पत्तियों में कैल्शियम, प्रोटीन तथा फास्फोरस पाए जाते है। यह वात, कफ और पित्त नाशक होती है। यह हमारे शरीर की रोगप्रतिरोधक शक्ति को बढाने में सहायता करती है। इसमें विभिन्न प्रकार के महत्वपूर्ण एंटीबायोटिक तथा एंटीवायरल तत्व पाए जाते है जिनसे शारीरिक स्वास्थ्य को लाभ पहुँचता है। गिलोय में प्राकृतिक रूप से शरीर के दोषों को संतुलित करने की क्षमता पाई जाती है।      गिलोय एक बहुत...
Post a Comment
Read more

मधुमेह पुर्ण बरा होतो का?

मधुमेह पुर्ण बरा होतो का? हो मधुमेह हा आजार नाही तर आपल्या शरीर यंत्रणेतील बिघाड आहे आणि इतर अनेक आजारांचं प्रवेशद्वार आहे आज भारतातील प्रत्येकी तीन व्यक्तीमागे एकास मधुमेह आहे किंवा पुढच्या आयुष्यात कधी तरी होणार आहे. आज हीच गोष्ट कितीतरी मधुमेह तज्ञ व औषधं बनविणाऱ्या उद्योगांसाठी हवी हवीशी वाटत असली तरीही रुग्णांसाठी फारच धोकादायक आहे. दुर्दैवाची बाब म्हणजे ९०%(नव्वद टक्के)रुग्ण याबद्दल जागरूक नाहीत. काहींना तर हा विषयच नकोसा वाटतो. परिणामी पुढे जाऊन आपल्या पदरात काय वाढून ठेवले आहे, ह्याची जरासुद्धा खबरबात ते घेत नाहीत. काही रुग्ण तर फक्त "माझी तज्ञ डॉक्टरांकडे ट्रिटमेंट सुरू आहे आता माझी शुगर नॉर्मल आहे मी फक्त  त्यांचाच सल्ला घेतो आहे" असे म्हणून सर्व जबाबदारी त्यांच्या डॉक्टरांवरच टाकत असतात. पण त्यांच्या हे लक्षात येत नाही कि गोळी सुरू आहे म्हणून कंट्रोल आहे नॉर्मल नाही आणि जरी गोळी सुरू असली तरी त्यांच्या शरीरात झालेला बिघाड हा वाढतच असतो, पण मधुमेह असलेल्या व्यक्तीला याची काहीही कल्पना नसते. मधुमेह हा खालील आजारांना आमंत्रण देतो १)उच्च र...
Post a Comment
Read more

Regal Assets

Our Company Regal Assets was founded by young entrepreneur and investor Tyler Gallagher. The company started its operations with a small investment and a big vision: to simplify, innovate and rejuvenate the alternative assets investment landscape which was still operating under heavy bureaucracy and unnecessary hurdles. 10 years later, with zero additional startup capital and a lot of persistence, Regal Assets is the highest rated alternative assets firm in the country, with recognition from the likes of  Forbes, Smart Money, the Huffington Post  and many others. The company was also ranked #20 in the U.S. by the famous  INC 500  in the financial services category, and subsequently featured on the prestigious Reuters Sign on Times Square to congratulate them on their victory. Mission Regal Assets aims to be every investor’s one stop shop when it comes to metals and cryptos investing. The company however specializes in helping individual investors add me...
Post a Comment
Read more